Waarom kennisdeling bij netcongestie cruciaal is

De Nederlandse woningbouw staat voor een existentiële uitdaging. Terwijl de roep om nieuwe woningen luider is dan ooit, dreigt netcongestie de woningbouwontwikkeling binnen het grootste aaneengesloten stroomnet van Nederland onmogelijk te maken. Op 12 februari 2026 gaf landelijk netbeheerder TenneT een stevige waarschuwing af die insloeg als een bom: in de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht heeft het elektriciteitsnet zijn absolute grens bereikt, terwijl het doel is om tot en met 2035 240.000 nieuwe woningen te realiseren in deze provincies, schrijven Jan Eassink en Rick Vlaskamp van Newground Law.

Hoe gaat de vastgoedsector in de praktijk om met de beperkingen van netcongestie en wat is er nodig om de dreigende aansluitstop het hoofd te bieden? Op 19 maart 2026 vindt in Amsterdam de masterclass 'Netcongestie: Van Uitdaging naar Kans' plaats. Tijdens deze bijeenkomst staan oplossingen centraal. Verschillende partijen, waaronder de Neprom, Ballast Nedam, RET, DRAC en NewGround Law, bespreken hier de huidige kaders voor netbewuste nieuwbouw, het slimmer benutten van het stroomnet en het oplossen van knelpunten.

TenneT slaat alarm
Al jaren heeft Nederland last van congestie op het stroomnet, waardoor het steeds lastiger wordt voor netbeheerders om aan de stroomvraag te voldoen. Daarom zijn diverse maatregelen getroffen om de stabiliteit van het stroomnet te waarborgen en de congestieproblematiek op te lossen. Daarbij worden grootgebruikers (bedrijven) al vaak op wachtrijen van regionale netbeheerders geplaatst voordat zij op het stroomnet kan worden aangesloten. Uit de kamerbrief van 16 oktober 2025 van de Minister van Klimaat en Groene Groei volgt dat de ingezette maatregelen effectief zijn om de overbelasting op het stroomnet te beperken.

Netbeheerder TenneT heeft op 12 februari 2026 echter een dringende waarschuwing afgegeven omdat uit een nieuwe analyse blijkt dat het elektriciteitsnet in de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU) zijn absolute grenzen heeft bereikt. Hoewel er al maatregelen waren getroffen om de druk op het net te verlichten, wijzen de meest actuele cijfers uit dat het stroomverbruik bij bestaande klanten veel sneller stijgt dan de geplande netuitbreidingen kunnen bijbenen. Deze verslechtering van de situatie is opmerkelijk, aangezien prognoses uit oktober 2025 nog een genuanceerder en voorzichtig optimistisch beeld gaven. 

Zonder ingrijpende interventies dreigt er vanaf de zomer van 2026 een feitelijke aansluitstop voor kleinverbruikers, wat directe gevolgen heeft voor huishoudens, het midden- en kleinbedrijf en woningbouwprojecten. De belasting van de huidige hoogspanningskabels en -stations is momenteel zo kritiek dat de kans op grootschalige storingen en stroomuitval in de regio aanzienlijk is toegenomen. Een van de belangrijkste infrastructurele belemmeringen is de vertraging van cruciale projecten, zoals het hoogspanningsstation Utrecht-Noord, dat noodzakelijk is voor de capaciteit in alle drie de provincies. 

Neprom: Woningbouw mag niet stranden door een vol elektriciteitsnet
Een aansluitstop voor kleinverbruikers zou betekenen dat woningbouwontwikkelingen op ingrijpende wijze worden belemmerd, in een periode waarin het woningtekort juist zo nijpend is. Uit het jaarlijkse rapport van Capital Value volgt dat dit tekort inmiddels is opgelopen tot circa 410.000 woningen. Naar aanleiding van de waarschuwing van TenneT heeft Neprom (de brancheorganisatie project- en gebiedsontwikkelaars) in een persaankondiging van dezelfde datum ook laten weten dat de dreigende aansluitstop moet worden gezien als een crisis die onmiddellijke en krachtige interventies van de Rijksoverheid en netbeheerders vereist.

Een aansluitstop zou volgens Neprom effect kunnen hebben op projecten van in totaal mogelijk 200.000 woningen in de FGU-regio. Neprom roept de Rijksoverheid en netbeheerders op om snel concrete stappen te zetten richting uitbreiding en versterking van het elektriciteitsnet, maar ook om aanvullende maatregelen te treffen die een aansluitstop zouden moeten voorkomen. Daarbij zal ook moeten worden onderzocht of een betere prioritering van aansluitingen, met het oog op de bestaande capaciteit, een rol kan spelen. Kortom, Neprom ziet een groot gevaar dat Nederland nog verder verwijderd raakt van de doelstellingen van het Rijk om aan de woningbouwopgave (900.000 nieuwe woningen tot en met 2030) te kunnen voldoen.

De demissionair Minister van Klimaat en Groene Groei heeft in een debat over de dreigende aansluitstop aangegeven dat zij voornemens is om alles binnen haar macht te doen om een aansluitstop te voorkomen met het oog op het belang van woningbouw. Zij zou deze opdracht ook overdragen aan haar opvolger. Er is ook een motie ingediend, waarbij de regering wordt verzocht om onmiddellijk ‘krachtige interventies en aanvullende maatregelen te presenteren teneinde een aansluitstop te voorkomen’. Deze motie is gedurende het debat van 3 maart 2026 aangehouden. Bovendien is er nog geen zicht op concrete rijksmaatregelen die de aansluitstop zullen voorkomen. 

De dreigende aansluitstop onderstreept het belang van kennisuitwisseling en gezamenlijke actie op het terrein van netcongestie. Gedurende de masterclass 'Netcongestie: Van Uitdaging naar Kans' wordt aandacht besteed aan haalbare oplossingen, praktische ervaringen uit de sector en wordt een podium geboden voor samenwerking tussen overheid, markt en netbeheerders om de netcongestieproblematiek te verkleinen en tegelijkertijd innovatieve oplossingen te vinden om het woningaanbod te vergroten.

Klik hier voor meer informatie over de masterclass 'Netcongestie: Van Uitdaging naar Kans'. Aanmelden kan via het opgaveformulier op deze pagina, via events@vastgoedjournaal.nl of bel 023-743 49 09 | Vastgoedjournaal.