Verkoop niet altijd noodzakelijk bij leegstand van kerken

Het aantal Nederlandse kerkgebouwen die door een teruglopend aantal bezoekers kampt met exploitatieproblemen neemt fors toe. Sluiten en verkopen lijkt vaak de enige oplossing. 

Als antwoord hierop helpt kerkherbestemmen.nl kerkeigenaren van idee tot exploitatie met het vinden van een nieuwe bestemming voor hun kerk waarbij verkoop niet de eerste optie hoeft te zijn en waarbij maatschappelijk meerwaarde kan worden blijven geleverd.

Kerk vaak ook een ontmoetingsplek
“We zien dat met het verdwijnen van een kerkgebouw ook een belangrijke buurtfunctie verdwijnt. Een kerk is een ontmoetingsplek, en staat vaak letterlijk midden in de samenleving. In de meeste gevallen gaat het ook om prachtige historische gebouwen, slopen moet dus echt de aller-allerlaatste optie zijn. Helaas wordt daar in praktijk lichtzinniger over gedacht, terwijl wij kerkgebouwen rendabel én duurzaam kunnen herbestemmen”, benadrukt Sebastiaan Hameleers namens Respace, één van de leden van de coalitie.

Achtergrond
De ontkerkelijking in Nederland zet in rap tempo door. Waar in 2010 nog 55% van de Nederlandse bevolking zichzelf tot een religieuze groepering rekende, was dit in 2015 nog maar 50% en 45% in 2020. Hoewel kerkgang al een tijd terugloopt wordt verwacht dat de grootste afname in bezoekers in de komende tien jaar zal plaatsvinden. Om een gelijke bezetting per kerk te houden als nu, zouden tot 2030 ongeveer 1.700 van de 7.000 kerken moeten sluiten.

Geen sinecure
Voor kerkeigenaren is het niet eenvoudig om zonder ervaren hulp een herbestemming te realiseren. Allereerst is de herbestemming vaak een gevoelig onderwerp. Daarbij mist vaak de ervaring en het netwerk die nodig is om met de vele facetten om te gaan. Kerkherbestemmen.nl is daarom ontwikkeld door een coalitie van partijen met expertise in maatschappelijke ontwikkeling, renovatie en transformatie en vastgoedbeheer en exploitatie.

Sociaal-maatschappelijke functie
Behalve de behoefte om zoveel mogelijk duurzaam en circulair te bouwen, vinden de drie initiatiefnemers elkaar ook in een ander onwrikbaar thema: elke kerkherbestemming moet leiden tot een nieuwe belangrijke functie voor de buurt. “Behoud van de sociaal-maatschappelijke functie van het kerkgebouw staat bij ons echt op 1”, aldus Stef Weekers (Urban Matter), “want als die wegvalt erodeert de sociale vitaliteit in de buurt eromheen, en daarmee een stuk leefbaarheid en veiligheid. Dat willen wij koste wat kost borgen.”

Oproep
Kerkherbestemmen.nl roept kerkelijke gemeenten, parochies en eigenaren van kerken die een cruciale schakel in het herbestemming-traject missen op om contact op te nemen. Om gezamenlijk te zoeken naar mogelijkheden om maatschappelijke functie te behouden en tegelijkertijd de exploitatie rond te krijgen.

Consortium
De drie partners zijn bekenden van elkaar, die nu vanuit ervaring en bezieling de handen ineen slaan. Urban Matter als de ‘society-first’ ontwikkelaar die de leefomgeving verduurzaamt door eerst naar de maatschappelijke uitdagingen te kijken. Respace als de radicale verduurzamer van de bouw, die met hun eigen biobased inbouwsysteem elk gebouw een nieuwe, circulaire woon- of werkbestemming geeft. En Kastanje Vastgoedbeheer die als expert voor exploitaties altijd waardevermeerdering van gebouw én omgeving centraal stelt, en exploitatiemodellen ontwikkelt en beheert.