Rapport: Versnellen voorfase gebiedsontwikkelingen

De tijd tussen een eerste initiatief en de bouw van woningen is nu gemiddeld zeven jaar… Veel te lang! Dat moet sneller en voorspelbaarder, volgens de Actieagenda Wonen. Maar hoe dan? Een onderzoek in opdracht van Aedes, BZK, IPO, G40, NEPROM, VNG, VNO-NCW en WoningBouwersNL doet aanbevelingen voor het voorkomen van vertraging en het daadwerkelijk versnellen van de voorfase van gebiedsontwikkeling.

Iedereen in Nederland moet in een huis kunnen wonen dat bij hem of haar past. Mede door het grote woningtekort is dat nu niet het geval. 34 organisaties legden in de Actieagenda Wonen van februari 2021 voorstellen en afspraken vast om het woningtekort aan te pakken. Samen met het kabinet willen de partijen de plannen snel tot uitvoering brengen. En samenwerken is precies wat de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) ook wil bij de uitvoering van het Programma Woningbouw. 

In dit programma zijn veel elementen uit de Actieagenda Wonen terug te vinden. Eén daarvan is het versnellen van de woningbouw.

Volgens de Actieagenda Wonen is de tijd tussen een eerste initiatief en de bouw van woningen nu gemiddeld zeven jaar...Veel te lang! Daarom moeten besluitvorming en procedures sneller en voorspelbaarder worden. Ook de minister stelt zich ten doel om de doorlooptijd van initiatief tot realisatie te verkorten, samen met medeoverheden, corporaties en marktpartijen, zo is te lezen in het Programma Woningbouw onder Actielijn 2: Sneller van initiatief naar realisatie. Diverse partijen verbonden aan het Actieplan Wonen en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) hebben daarom gezamenlijk laten onderzoeken hoe de zo vurig gewenste versnelling in de voorfase van gebiedsontwikkelingen bereikt kan worden. Dit onderzoek is onderdeel van een uitgebreider onderzoekstraject waarin ook juridische procedures betrokken worden.

'Voorfase verloopt vaak rommelig'
Voor dit onderzoek bestudeerde SITE Urban Development een aantal leerprojecten. De onderzoekers spraken met betrokkenen en externe deskundigen over het proces tot aan bestuurlijke vaststelling. Daaruit kwam naar voren dat gebiedsontwikkeling in de praktijk nadrukkelijk geen lineair en geordend proces is en dat de voorfase vaak ‘rommelig’ verloopt. De eerste les is dan ook dat er geen ideaaltypische aanpak is die tot versnelling leidt. Gelukkig zijn er wel degelijk aanbevelingen te doen om de complexiteit van gebiedsontwikkeling beheersbaar en behapbaar maken. Er zijn twee soorten aanbevelingen: aanbevelingen om vertraging te voorkomen en aanbevelingen om daadwerkelijk te versnellen. Ze zijn ingedeeld in vijf stappen die qua volgorde logisch aansluiten bij de het proces van gebiedsontwikkeling: Speelveld, Selectie, Samenwerken, Strategie en Scoren. Deze stappen vormen een goede eerste basis voor gerichte versnelling.

Aedes, BZK, IPO, G40, NEPROM, VNG, VNO-NCW en WoningBouwersNL roepen alle spelers in gebiedsontwikkeling op om kennis te nemen van de lessen en aanbevelingen en met elkaar in gesprek te gaan over hoe deze in de praktijk gebracht kunnen worden!

Download het rapport hier.